[45] - جامعه شناسی هنر نوشته ی ژان دو وینیو

جامعه شناسی هنر* ژان دو وینیو شامل بسیاری از نکته هایی است که دقدقه ی این روزهای من است: ارتباط میان هنر و علوم انسانی و چگونگی پیوند میان هنرمند، اثر هنری و مخاطب. بخش کوتاهی از کتاب را برای نوشتن در بلاگم انتخاب کردم که بسیار مورد توجهم واقع شد و با آن هم رای هستم:

... بدترین بلایی که ممکن است بر سر فعالیت هنری بیاید این است که سر در درون خود فرو کند، از خود تغذیه کند و خود را به تباهی بکشد یا بر آنچه مایه ی نابودی آن است دامن بزند. در این صورت، هنرمند در نوعی محیط بسته و محصور زندگی می کند، همانگونه که سرخپوستان آمریکا می کنند. زبان چنین هنرمندی، زبان یک گروه بسته است که هدف عمده اش خدمت به تصویری است که خود از برتری و انزوای خودش ساخته است. این وسیله برای دفاع از خود در برابر زندگی واقعی و پاسداری از ارزشهای خودی در برابر خطر است. البته گاهی در دوران هرج و مرج اجتماعی یا سلطه ی نظامی، این انزواجویی به هنرمندان اجازه می دهد که بذرهای خلاقیت را از نابودی برهانند، همانگونه که در چین در زمان هجوم منچوری دیده شد. ... (صفحه ی 94)

* جامعه شناسی هنر / ژان دو وینیو / ترجمه ی مهدی سحابی / نشر مرکز / چاپ سوم 1386 / 178 صفحه / 2500 تومان

[44] - TEHRAN

پنجشنبه - جمعه - شنبه و یکشنبه تا ساعت شش بعد از ظهر تهران بودم. همانطور که از پست قبلی بر می آید با تردید بسیار این سفر کوتاه را شروع کردم. ابتدا به دیدن امید رفتم. از آنچه به نظرم می رسید چاق تر و مهربان تر بود. پیتزا خوردیم و درباره ی این روزها و آینده ، سینما و تاتر صحبت کردیم. تقریبا شش ساعتی طول کشید. شب به خانه ی دوست سربازم رفتم که قول داده بودم در طول سفرم در خانه اش مهمانش باشم تا کمی حرف بزنیم و دلتنگی اش کمتر شود. در آن خانه 5 نفر زندگی می کنند و البته قابل ذکر است که این خانه اصلا بزرگ نیست و دوست من مجبور است که با هم شهری هایش کنار بیاید. در میان هم خانه ای های دوستم دو نفر از طرفداران دولت به چشم می خوردند که یکی بسیجی باتوم به دست و دیگری از انصار بود. که اولی درباره ی دومی می گفت که تندرو است و من نمی توانم با این آدم کنار بیایم، خودتان حسابش را بکنید. از اتفاقاتی که در این چند روز در خانه گذشت عبور می کنم چون فکر می کنم بتوانید محتوای گفتگو ها را در ذهنتان تجسم کنید. در این مدت فیلم کتاب قانون را دیدم و چند قسمت از فیلمم را در تهران فیلم برداری کردم که فیلمم را از بن بست رهانید و توانستم آنچه می خواهم را در تهران بیابم. چند کتاب هم از کتابسرای نیک خریدم با مشخصات زیر:

1) سینما و سینما گران (مجموعه مقالات) / گزیده مقالات مجله ی رودکی (1350 - 1357) / لوئیس فورزدل - جون روزنگن فورزدل - رودلف آرنهایم - حسن فیاد - لوئیس جانه تی - احمد ضابطی جهرمی - آکیرا کوروساوا - پری صفا - جوزف ال.اندرسن - دافالدریچی - بهزاد عشقی - مهشید امیرشاهی - فریدون معزی مقدم - جمشید اکرمی - جان باکستر - جان جیلت - تک گالگر - نورمن سوالو - ساتیا جیت رای - سیاوش صفا / ترجمه: جمشید اکرمی - حسن فیاد - پری صفا - شاهرخ نیک بین - پرویز شفا / وازرت فرهنگ و ارشاد اسلامی، سازمان چاپ و انتشارات / چاپ دوم: زمستان 1386 / قیمت 2800 تومان

2) ساختارگرایی، نشانه شناسی سینما - به انضمام « صورت و معنا در سینمای نوین ایران » / گردآورنده: بیل نیکولز / مقالاتی از: اومبرتو اکو - پیر پائولو پازولینی - رونالد ابرامسون - کریستین متز - پیتر ولن - ایو دولارو - سام ردی - بیل نیکولز و نویسندگان کایه دو سینما / ترجمه: علاءالدین طباطبایی / نشر هرمس / چاپ دوم: 1385 / نشر هرمس / قیمت 3000 تومان

3) وودی آلن ( کتاب کوچک کارگردانان ) / مارتین فیتزجرالد / ترجمه: مژگان محمد / کتاب آوند دانش / چاپ اول: 1383 / 187 صفحه / قیمت 2000 تومان

[35] - اندکی مرگ نهفته است

- ساعت دو و بیست دقیقه است. نهار نخوردم. رفتم سر کوچه یک کارت اینترنت پونصد تومنی + یه بسته نون خریدم؛ چون فردا جمعه است ممکن است بخورم به پیسی. یکی از بدی های زیاد فعال نبودن در عرصه بلاگ و زیاد کامنت نذاشتن و غیره اینه که پرت می شی یه گوشه ای. نه کسی بهت گیر میده، نه چیزی می خونی که احساساتت رو تحریک کنه و یک پست بدی. زندگی خیلی آروم و سخت در جریانه.

- در حال اتود زدن برای فیلم جدیدم هستم. تایم فیکس شصت دقیقه س. می خوام برای کنز امسال آمادش کنم. حرفیه؟

- دوستام یکی یکی دارن آنفلانزا می گیرن. اول از همه خودم بودم. بعد محمدرضا و تورش و حالا مصطفی. سرما زیاد خورده بودم اما آنفلانزا نه. مرض سگیه.

- کتاب « قهوه و سیگار با جارموش » رو تموم کردم. خوب بود. یه کم ریپ میزد. چون معلوم بود یه سری جواب توی ذهنش داره برای سوالهای مشخص. مشهور بودن هم چیز بدیه ها. واقعا آدمو مجبور میکنه یه فکری به حال حریم خصوصیش بکنه.

- چندین بار می خواستم درباره چیزهای مختلفی از جمله روند خلق یک اثر هنری پست بدم. یه چیزایی هم نوشتم ولی خوب نبود، پاکشون کردم.

- کی می دونه که جیم جارموش اولین فیلمش رو با کمک هزینه ی تحصیلیش ساخته و اونا هم در عوض بهش مدرک رو ندادن. یعنی دادن. اون وقتی که اونقدر گنده شده بود که به عنوان تبلیغ اسمش رو میاوردن. بیاین توی دانشگاه نیویورک درس بخونین، اینجا همونجایی که جارموش درس خونده. واقعا مسخره ست. اونا حتی از فیلمش خوششون هم نیومده بود. راست و دروغش پای خود جارموش.

- عمرن گوگل ترنسلیت نتونه این نوع نگارش رو ترجمه کنه.

- یه ضرب المثل فرانسوی جارموش توی این کتاب نقل می کنه که من عاشقش شدم. تمام اون چیزیه که من از سفرهای تنهاییم به یادم مونده ... خب. الآن رفتم توی کتاب گشتم، ولی پیداش نکردم. یه چیزی بود توی این مایه ها: در هر ترک کردن و سفر کردن، اندکی مرگ نهفته است.

پ.ن: قهوه و سیگار با جارموش / لودویگ هرتسبرگ / مهرداد پور عالم / نشر اهورا / 422 صفحه / چاپ اول 1384 / قیمت 5500 تومان

[34] - بابلسر / تهران / سانتیاگو

- از چهارشنبه تا شنبه در سفر بودم. اول تهران بعد قم یا به قول محمدرضا سانتیاگو. سفر خوبی بود. حداقل فایده اش این بود که از این افسردگی ممتد رهایی پیدا کردم و ذهنم را جمع و جور کردم برای فیلم بعدی که احتمالا یک مستند شاعرانه خواهد بود. البته دوستان توجه دارند که مستند شاعرانه یک ترکیب من در آوردی نیست و در تاریخ سینما می شود نمونه هایی از آن را پیدا کرد.

- محمدرضا مریض بود. تب داشت. نگرانش بودم، خودش می گفت در حال خوب شدن است و این تب آخر مریضی ست. من که دکتر نیستم اما یک چیزی که نمی دانم چه بود، نگرانم می کرد. به هر حال بر اساس آخرین اطلاعات رو به بهبودی است.

- در این مدت از ای دی اس ال خانه ی محمدرضا استفاده کردم و یک قالب آماده را برای بلاگش جا انداختم و تنظیماتش را انجام دادم. کلی عادت کردم به اینترنت پر سرعت. الان که می نویسم، سرعت این دیال آپ لعنتی آزارم میدهد. طول می کشد تا باز عادت کنم.

- عجب شهر گندی است این قم. نه آب و هوای درست حسابی ( البته انصافا این چند روز هوا عالی بود )، نه مردم درست و حسابی، نه خیابان ها و معماری درست حسابی. شب آخر با اینکه می دانستم به سیگار حساسیت پیدا کرده ام، هوس یک نخ مالبورو گلد کردم؛ بی اطلاع از اینکه اصولا این جماعت غیر از بهمن و تیر و فرودین و چند سیگار ارزان قیمت خارجی چیزی نمی کشند.

- ایمیلی آمد از طرف سایتی وابسته به آی ام دی بی که در آن عضو هستم و درخواست این را داشت که فیلممان را در آی ام دی بی ثبت کنیم. همراه ایمیل یک کد اختصاصی برای فیلم ما وجود داشت. خبر خوبی است. البته من تا صفحه ی فیلممان را در آی ام دی بی نبینم خیالم راحت نمی شود.

- تهران؛ شهر عجیب و غریب. دلگیر. شدیدا دلگیر. برای من که اهل آن شهر نیستم شدیدا دلگیر است. بزرگی اش و اینکه بین این همه مردم تقریبا آشنایی ندارم من را غمگین می کند. وقتی تنها، در یک شهر غریب قدم بر می دارم حسی ما بین ترس و لذت و غربت. چیزی شبیه نوستالوژی مغزم را فشار می دهد. به نظر همین حس است که جهان گردان را جهان گرد کرده است.

- محمد رضا یک کتاب به من هدیه داد. من را برد تا کتاب فروشی های مورد علاقه اش را در شهر نشانم بدهد. یک کتاب خودم خریدم و یکی محمد رضا برایم خرید. در راه برگشت، در تهران با خواهرم رفتیم انقلاب. خواهرم در تهران درس می خواند. آنجا هم سه تا کتاب خریدم. کتاب فروشی مورد علاقه ام در تهران، کتاب سرای نیک است. ( آدرس کتاب سرای نیک: تهران، خیابان انقلاب، مقابل دانشگاه تهران، شماره 1424 ) آنچه در زیر می آید لیست کتاب هایی است که در جریان سفر خریدم. کتابی که محمدرضا هدیه کرده است با رنگ آبی مشخص شده است. کتاب توصیه خودش بود. هر کتابی را توصیه نمی کند.

1) جامعه شناسی هنر / ناتالی هینیک / عبدالحسین نیک گوهر / نشر آگه / چاپ دوم: بهار 1387 / 168 صفحه / قیمت 2000 تومان

2) شماره ی 23 فصلنامه ارغنون / نظریه فیلم ( مجموعه مقالات ) / نویسندگان: فردریک جیمسن - ژیل دُلوز - امبرتواکو - لورا مالوی - اسلاوی ژیژیک - کوین.و.سویینی - جان استوری - توبی میلر - آلیسون لندسبرگ - میشل شیون - بریس گوت - جورج ویلسن - ریچارد دایر - جیم کالینز - استفِن کرافتز - دادلی آندرو / مترجمان: مازیار اسلامی - کامبیز کاهه - شریار وقفی پور - فتّاح محمّدی - مراد فرهادپور - حسین پاینده - سیّد علی مرتضویان - یوسف اباذری - امید مهرگان - امید نیک فرجام - بابک مظلومی - نیما ملک محمّدی - علی عامری مهابادی - مهدی افشار - مازیاد حسین زاده / سازمان چاپ و انتشارات / چاپ اول: بهار 1388 / 357 صفحه / قیمت 5200 تومان

3) باستانشانسی سینما و خاطره ی یک قرن / ژان لوک گودار و یوسف اسحاق پور / ترجمه: مازیار اسلامی / حرفه نویسنده / چاپ اول: 1386 / 127 صفحه / قیمت 2500 توامن

4) جوئل و ایتن کوئن ( کتاب کوچک کارگردانان ) / اِلِن چشایر، جان اشبروک / ترجمه: مرسده بصیران حریری / کتاب آوند دانش / چاپ اول: 1384 / 171 صفحه / قیمت 2000 تومان

5) دوید لینچ ( کتاب کوچک کارگردانان ) / میشل لوبلان، کالین آدل / ترجمه: مهدی مصطفوی / کتاب آوند دانش / چاپ اول: تابستان 1386 / 177 صفحه / قیمت 2000 تومان

[27] - پیکرتراش شهر رم

لئوناردو - ظاهرا هیچ تصمیمی درباره ی ازدواج نگرفته ای. متاسفم، چون این عملی است که باید انجام شود. اگر دختر سالم و تربیت شده ای را پیدا کردی که جهیزیه نداشت می توانی وانمود کنی که محض رضای خدا داری با او ازدواج می کنی، در این صورت زبان او روی تو دراز نخواهد بود. و می توانی در آرامش مطلق در خانه ات با او به سر بری. بالاخره قیافه ظاهری تو، لایق زیباترین دختر فلورانس نیست. در دعای خود از پروردگار تقاضا کن که دچار اشتباه نشوی.

اخیرا که به اینجا آمده بودی برایم پارچه ای آوردی که فکر می کنم بیست یا بیست و پنچ سکودی خرج برداشته بود. در آن موقع خیال داشتم برای آمرزش روح خودمان این پول را به فقرا بدهم ولی بعد به خاطر قحطی آن پول به نان تبدیل شد. اگر به ما کمک نشود همگی از گرسنگی خواهیم مرد.

28 فوریه 1551

من، میکل آنژ، پیکرتراش / ایروینگ استون و جین استون / ترجمه ی بهمن فرزانه / موسسه انتشارات امیرکبیر / چاپ دوم 1377 / 325 صفحه / قیمت 9000 ریال

وسوسه ی جالبی است اینکه آدم از افکار روزانه ی میکل آنژ خدای پیکرتراشی تمام قرون آشنا شود. نام کتاب گمراه کننده است. چند دوستی دارم که کتاب را خریده اند و از خریدنش پشیمانند. چون هنگام خریدن کتاب فکر می کردند به زندگی نامه ی میکل آنژ دست پیدا کرده اند و وقتی متوجه شدند که کتاب نامه های روزانه ی میکل آنژ به اطرافیانش است، توی ذوقشان خورد. به نظرم این کتاب بهتر از زندگی نامه نوشته شده و حاضر آماده است. احساس می کنم می توانم در میان سطرهای این کتاب شخصیت واقعی میکل آنژ را پیدا کنم. البته باید اعتراف کنم که هیچ وقت این کتاب را با اینکه دارای سیر زمانی - از جوانی تا پیری - است، یکسره نخوانده ام، گاهی به صورت شانسی یک یا چند نامه را می خواندم. چند نکته در کتاب توجه من را جلب کرد که به آنها اشاره می کنم. اول اینکه میکل آنژ با اینکه شاهکاری همچون آفرینش آدم را خلق کرده است هرگز خود را نقاش نمی دانسته و تاکید داشته که حرفه اش پیکرتراشی است نه نقاشی. دوم اینکه به پاپ خیلی احترام می گذاشته و شخصی به شدت مذهبی بوده که البته از دوره تاریخی زندگی اش هم چنین بر می آید و نکته آخر اینکه با توجه به نامه های این کتاب و آنگونه که در تاریخ هنر آمده او نخستین هنرمند مدرن است. به این معنی که از ابتدا تا انتهای کارش را خودش انجام می داده در حالی که هنرمند بزرگ هم عصرش همگی کارگاههای بزرگ نقاشی داشته اند که استاد در آنها نقش ناظر و امضا کننده ی نهایی را داشته است.

[25] - معرفی چند کتاب درباره ی سینما

چند روز پیش، دوست بلاگ نویسی با من تماس گرفت. می خواست من راهنمایی اش کنم برای فیلمساز شدن. من هم گفتم که به نظرم حلقه ی گمشده ی علوم انسانی و سینما را باید در مستند سازانی یافت که بر علوم انسانی تسلط دارند. دارای ایده هستند و فن فیلمسازی را میدانند. نمی شود از آثار آنها انتظار فرم درخشانی داشت. ( البته نه اینکه نتوانند ) فقط تمرکز اصلی به نظرم در این جور فیلمها روی محتواست و روایت ساده و روتین. البته باز نظر شخصی فیلمساز در این موارد مطرح است و بحث در مورد اینکه یک مستند ساز چقدر مجاز است تا از فنون تدوین پیچیده و فرمهای عجیب و غریب در فیلمش استفاده کند، طولانی.

بگذریم. آنچه از من بر می آید معرفی چند کتابی ست که درباره ی سینما می شناسم. همه ی آنها را با کمی خوش شانسی می توان هنوز در کتاب فروشی ها پیدا کرد. توضیح مختصر هر کتاب را بعد از مشخصاتش می نویسم.

1) شناخت سینما / نویسنده: لوئیس جانتی / مترجم: ایرج کریمی / نشر روزنگار / چاپ اول زمستان 1381 / 287 صفحه / قیمت: 2400 تومان

برای کسانی که از اصطلاحات تخصصی سینما آگاه نیستند این کتاب بسیار مفید است. توضیحی مقدماتی برای شناخت سینما ارائه می دهد. هر چند خودم این کتاب را نخواندم ولی تعریفش را زیاد شنیدم. اگر دست رسی به کتاب فروشی هایی که کتاب های قدیمی می فروشند دارید احتمالا اگر زیادی خوش شانس باشید چاپ قدیمی کتاب را که مربوط به اوایل انقلاب است خواهید یافت.

2) درک فیلم / نویسنده: آلن کیسبی یر / مترجم: بهمن طاهری / نشر چشمه / نوبت چهارم زمستان 1383 / 296 صفحه / قیمت 2400 تومان

این کتاب هم مضمونی شبیه به کتاب « شناخت سینما » دارد. با این تفاوت که کتاب اول دارای توضیحات تصویریست اما این کتاب فاقد آن است. چون کتاب اول را نخوانده ام مقایسه ای بین آنها نمی توانم انجام دهم. ولی من زمانی که « درک فیلم » را می خواندم آنرا کتابی بسیار مفید و روان یافتم.

3) چگونه فیلمنامه بنویسیم / نویسنده: سید فیلد / مترجم: عباس اکبری، مسعود مدنی / نشر ساقی / چاپ سوم 1383 / 286 صفحه / قیمت 2400 تومان

این کتاب به نوعی حکم کتاب کلاسیک فیلمنامه نویسی را دارد. فیلمنامه داستانی نوشتن را به سبک فیلمنامه های هالیوودی آموزش می دهد. به نظر من کلا برای آشنایی با فیلمنامه کتاب خوبیست. به هر حال کسی که می خواهد به هر نحو وارد سینما شود باید تصوری از فیلمنامه داشته باشد !

4) راهنمای فیلمنامه نویس / نویسنده: سید فیلد / مترجم: عباس اکبری / نشر ساقی / چاپ سوم 1383 / 215 صفحه / قیمت 1800 تومان

کتاب قبلی به نوعی مقدمه ی این کتاب است. این کتاب یک جور گام به گام فیلمنامه نویسی ست. من توصیه چندانی به خواندنش نمی کنم. اگر درست به خاطر داشته باشم نویسنده کتاب ادعا می کند اگر فیلمنامه اتان را با این کتاب جلو ببرید با پایان کتاب یک فیلمنامه خواهید داشت. من که امتحان نکردم.

5) مفاهیم کلیدی در مطالعات سینمایی / نویسنده: سوزان هیوارد / مترجم: فتاح محمدی / نشر هزاره ی سوم / چاپ دوم زمستان 1386 / 584 صفحه / قیمت 6800 تومان

خدای کتاب های سینمایی که تا به حال خواندم. این کتاب به صورت کلی نگاهی به تمامی عوامل موثر بر فیلم می اندازد، نظریه ها را شرح می دهد، به جنبش های فیلم سازی می پردازد و غیره. از مدرنیزم و پست مدرنیزم بگیر تا انیمیشن و فیلم های جنگی و ملودرام و فلش بک و شمایل نگاری و بسیاری از چیزهای دیگر. خواندش را شدیدا توصیه می کنم. با خواندن این کتاب ممکن است ایمانتان را به خـ ـدا از دست بدهید. از من گفتن بود.

6) ساختن فیلم مستند / نویسنده: باری هاپ / ترجمه: جمال آل احمد / نشر ساقی / چاپ اول 1382 / 366 صفحه / 2900 تومان

آنچه قرار است در کتاب بیابید از نامش پیداست. فقط توضیحی که من اضافه می کنم این است که این کتاب بر اساس سیستم فیلم سازی آمریکا نوشته شده است. اینجا اصولا دست ما برای مستند سازی اینقدر باز نیست. به نظرم این کتاب به علاقه مندان مستند سازی کمک شایانی خواهد کرد. در انتهای کتاب ناشر ادعا کرده است که چند کتاب دیگر با عناوینی که در ادامه می آید درباره ی مستند سازی با چاپ رسانده. کتابهایی که ذکر خواهد شد به چشم من نخورده است. شاید اشکال از جایی ست که من زندگی می کنم : ( کارگردانی مستند / مایکل رابیگر / حمید احمدی لاری ) - ( نظریه پردازی سینمای مستند / مایکل رنو / شهرزاد بارفروش ) - ( نوشتن فیلمنامه مستند / دوایت وی. سوئین / امیر پوریا، عباس اکبری ) لطفا اگر این کتاب ها را یافتید نویسنده این بلاگ را بی خبر نگذارید. من هم مشتاق خواندشان هستم.

7) فن تدوین فیلم / نویسنده: کارل رایتس و گوَین میلار / مترجم: وازریک درساهاکیان / انتشارات سروش / چاپ سوم 1383 / 517 صفحه / 3000 تومان

این کتاب سرشار از مثال های تصویری است که دنبال کردنشان اعصاب و دقتی می خواهد که من به هنگام خواندن کتاب نداشتم. من جسته گریخته کتاب را خواندم و بیشتر به قسمت هایی توجه کردم که مفاهیم و به قولی فلسفه ی تدوین را شرح می داد. با این حال برایم کتاب مفیدی بود. اگر درست به یاد داشته باشم در ابتدای کتاب قید شده است که این کتاب یک جور خود آموز تدوین است که برای علاقه مندان سینما در یک دوره ی تاریخی انگلستان نوشته شده که دست رسی عام به دانشکده های سینمایی وجود نداشته است و باز اگر حافظه ام درست یاری کند نوشته بود که این کتاب هنوز مرجع بسیاری از محققان است.

8) کارگردانی فیلم / نویسنده: اریک شرمن / مترجم: گلی محمدی / انتشارات سروش / چاپ سوم 1383 / 448 صفحه / قیمت 3500 تومان

البته عنوان کتاب کمی گمراه کننده است. در اصل این کتاب کارگردانی فیلم را به شما آموزش نمی دهد بله نقطه نظر های کارگردانهای عمدتا آمریکایی را در مورد مسائل مختلفی که هنگام فیلم سازی ممکن است با آن رو به رو شوید، بیان می کند. برای من که کتاب بسیار مفید و جالبی بود.

9) موج نو سینمای فرانسه / نویسنده: ژان لوک دوئن / مترجم: قایم روبین / انتشارات نیلوفر / چاپ اول پاییز 1382 / 380 صفحه / 3300 تومان

این کتاب را به خاطر این دوست دارم که از موج نو، افسانه نساخته است. سعی کرده است واقعیت آنچه را که در آن سال ها در فرانسه رخ داده برای مخاطبش روشن کند. موج نو شدیدا مورد تحسین من است. ممکن است چیز زیادی از این کتاب درباره ی فیلمسازی فرا نگیرید اما حداقل فایده ی کتاب آشنا کردن مخاطب با نوعی از سینما به غیر از سینمای هالیوود است. سینمایی که به شدت روی استقلال و کم هزینه بود و نو آوری تاکید دارد.

10) درآمدی بر انسان شناسی تصویری و فیلم اتنوگرافیک / گردآوری و ترجمه: ناصر فکوهی / نشر نی / چاپ اول 1387 / 342 صفحه / 5800 تومان

این کتاب به ارتباط علوم اجتماعی به ویژه انسان شناسی با سینما می پردازد. فعالیت های ژان روش فیلم ساز برجسته ای که نقش عمده ای در فراگیر شدن انسان شناسی تصویری ایفا می کند را مرور می کند. این کتاب جزء معدود مواردی است که درباره ی مستندهای تخصصی است، شاید کتاب هایی باشند که من از وجود آنها آگاه نیستم. به شما اطمینان می دهم اگر به دنبال ساختن مستندهایی مربوط به علوم انسانی هستید از خواندن این کتاب پشیمان نخواهید شد.

11) از نشانه های تصویری تا متن، به سوی نشانه شناسی ارتباط دیداری / نوسنده: بابک احمدی / نشر مرکز / چاپ ششم زمستان 1385 / 321 صفحه / قیمت 4300 تومان

بابک احمدی ! آن هم با موضوع نشانه شناسی تصویری. کتاب برای من بسیار مفید بود و باعث شد نگاهی عمیق تر به سینما داشته باشم.

پ.ن: واضح است که نوبت چاپ و قیمت کتاب تغییر می کند. این اطلاعات را ذکر کردم که اگر مایل به خریدن کتاب ها بودید بدانید که حداقل باید چقدر پول همراهتان بردارید.

پ.ن: سعی کردم کتاب ها را از مقدماتی به پیشرفته معرفی کنم. ( به جز دو مورد آخر که بعدا اضافه شد ) البته این به این معنا نیست که با خواندن کتاب های فوق لزوما فیلم ساز خواهید شد. من تصویر روشنی از اینکه چگونه در درجه اول می توان فیلمساز شد و در درجه دوم چگونه می توان فیلم ساز موفقی شد، ندارم. به نظرم این یک روند شخصی است که خود فیلمساز باید کشفش کند.

پ.ن: چند دقیقه پس از ارسال اولیه پست، مورد شماره 10 و 11 اضافه گردید که در گودر قابل مشاهده نیست.

[19] - من به جراحی پلاستیک اعتقاد دارم

- در سالهای 60 همه به هم علاقه داشتند. در سالهای 70 همدیگر را تحقیر می کردند. سالهای 60 خیلی شلوغ و سالهای 70 خیلی خالی بود. وقتی اولین تلویزیونم را خریدم، با دیگران کمتر صمیمی بودم. من خیلی صدمه دیده بودم. شما هم وقتی به دیگران خیلی اهمیت بدهید صدمه می بینید. به خاطر همین فکر می کنم که در آن روزهایی که هرکس می خواست می توانست درباره ی پاپ آرت، فیلمها یا سینمای زیر زمینی و سوپر استارها چیزی بداند، من به همه چیز خیلی اهمیت می دادم.

- بعضی ها فکر می کنند زندگی برای خوشگل ها ساده تر است، اما این قضیه جنبه ی دیگری هم دارد؛ آدم خوشگل ممکن است مغز کوچکی داشته باشد. اگر آدم خوشگل نباشد شاید مغزش کوچک نباشد. بنابراین همه چیز دو جنبه دارد: میزان خوشگلی و اندازه ی مغز.

- خواب زیبا، زیبای خفته، مشکلات زیبا، زیبارویان مشکل.

حتی خوشگل ها هم می توانند فاقد جذابیت باشند.

من به نور ملایم و آینه های فانتزی اعتقاد دارم.

من به جراحی پلاستیک اعتقاد دارم.

- اما معروف بودن آنقدرها هم خوب نیست. اگر من مشهور نبودم به من تیراندازی نمی شد. به من تیر اندازی شد چون اندی وارهل معروف هستم. شاید اگر ارتشی بودم هم به من تیر اندازی می شد یا حتی اگر یک معلم چاق مدرسه بودم.
آدم چه می داند؟

- مردم می گویند من سعی کرده ام وسایل ارتباط جمعی را « دست بیندازم » چون یک زمانی زندگی نامه ام را به یک روزنامه داده بودم و یک زندگی نامه دیگر را به یک روزنامه دیگر. راستش می خواستم اطلاعات متفاوتی را به مجلات مختلفی بدهم چون این کار مثل این بود که یک ردیاب داشته باشم و بفهمم مردم اطلاعاتشان را از مجله می آورند.

- من از این که با یک نگاه به کسی بفهمم چشمش چه رنگی است هم هیجان زده می شوم، چون تلویزیون رنگی هنوز نمی تواند در این مورد کمک خاصی بکند.

- تصور می کنم که تعریف من از « کار » تعریف بی سر و تهی باشد، چون من فکر می کنم فقط همین که زنده باشیم کلی کار است. کاری که همیشه نمی توانی آن را انجام بدهی. به دنیا آمدن مثل این است که آدم را دزدیده باشند بعد به عنوان برده فروخته باشند.

- من چیزهای زیادی با خاکستری کردن موهایم به دست می آورم : 1) راحت تر بودن؛ 2) همه تحت تاثیر جوان ماندن یک پیر قرار می گیرند؛ 3) از مسئولیت جوان بودن راحت می شدم.

- بعضی اوقات مردم می گذارند که مشکلات خاصی سالها آن ها را رنج دهد، در حالی که می توانند بگویند « خوب که چی؟ » این یکی از عبارت های محبوب من است « که چی؟ »

- من زندگی کسل کننده را دوست دارم. مردم به من زنگ می زنند و می گویند: « امیدوارم مزاحم اوقات کسالت بار ( یا زندگی کسالت آور ) شما نشده باشم که اینطور بی مقدمه زنگ زدم »

چند ماه پیش وقتی از نگاه کردن به کتابهایی که خریده ام و نخوانده ام، خسته شدم؛ به یک کتاب فروشی رفتم. آن زمان در یک شهر شمالی زندگی می کردم. کتاب* اندی وارهول* نظر را جلب کرد. کتاب چاپ سال 1380 بود. رنگ و روی جلدش رفته بود و برگه های کتاب به طرز ملموسی نم کشیده بود. خریدمش و به کتاب های نخوانده ام اضافه اش کردم تا اینکه این هفته تمامش را خواندم. فکر نمی کردم وارهول انقدر آدم نازنینی بوده باشد. از نظر من او نمونه ی یک انسان نامتعارف در جامعه ی نیویورک دهه ی 60 و 70 است. همین نامتعارف بودن افکارش، اینکه به شیوه ی خاص خودش می بیند و تحلیل می کند باعث می شود دیده شود، محبوب شود، اسطوره شود. اندی وارهول هنرمند پاپ آرت* آواخر قرن بیستم آمریکاست و به نوعی نماد این سبک محسوب می شود. اگر کتاب دستتان رسید، من توصیه به خواندش می کنم و اگر من را از نزدیک ملاقات کردید می توانید درخواست کنید تا کتاب را به شما امانت بدهم.

* : اندی وارهول / ترجمه و تالیف: افروز یثربی / مقدمه: آیدین آغداشلو / موسسه فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر نظر / چاپ نخست: تابستان 1380 / تیراژ 3000 نسخه

* : Andy Warhol *: Pop Art

[2] - قدرت الزام آور اجتماعی

• ... اما اعتبار قدرت الزام آور قانون، به علت وجود ضمانت اجرایی دولتی، در معنی تمام ارزش یک قانون نیست یک قانون هر چه بیشتر منطبق با «عدالت اجتماعی» در معنی وسیع کلمه، یعنی رعایت حداکثر ارزشهای اخلاقی، سیاسی، مذهبی و عرفی باشد در نزد مردم محترمتر است و دولت در اجرای آن با مشکل مواجه نخواهد شد.بنابراین همانطور که مردم در مقابل قدرت الزام آور قانون قرار دارند، دولت هم در مقابل نیروهای الزام آور اجتماعی برای وضع قانون قرار دارد و نمی تواند آنها را نادیده بگیرد.

1

این متن قسمتی از کتاب کلیات حقوق است. نوشته ی دکتر ارسلان ثابت سعیدی. انتشارات دانشگاه پیام نور. چند روز پیش وقتی به این قسمت کتاب رسیدم این فکر به ذهنم خطور کرد که در جامعه و سیستم دولت امروز ایران اگر دولت نسبت به « نیروهای الزام آور اجتماعی » بی تفاوت باشد چه اتفاقی خواهد افتاد؟ دولت تا کجا می تواند بدون توجه به این موضوع پیش برود و جامعه تا چه حد قدرت کنترل دولت را دارد. به نظرم پاسخ این سوال کلید نجات سر درگمی عمیقی است که امروز بخش عظیمی از جامعه مبتلا به آن هستند.

کلا این موضوع که دولت چقدر قدرت دارد روی اعصاب جامعه پیاده روی کند را فکر نمی کنم هیچ حکومت انقدر احمق بوده باشد که امتحانش کند. معمولا دولت ها وقتی می خواهند کاری انجام دهند که خلاف خواست عمومی جامعه است از راههایی وارد می شوند که باعث تغییر جهت افکار عمومی و یا وارونه جلوه دادن موضوع می شود و از انجام دادن سخنرانی ها مصاحبه هایی که صریحا مخالف خواست عمومی جامعه باشد خودداری می کنند ( حالا چطوری این کار را می کنند، من سیاست مدار نیستم، از خودشان بپرسید ) اوضاع این روزهای کشور ما از این لحاظ مثال زدنی و جالب است که دولتی که حمایت افکار عمومی را ندارد هیچ تلاشی هم برای جهت دادن و جلب آن نمی کند و هر روز هیزم به این آتش شعله ور می ریزد. واقعا فکر نمی کنم هیچ دولت در تاریخ تا به این حد احمق بوده باشد که این کار را امتحان کند.

با این اوصاف فکر می کنم سرنوشت کشور ما درآینده مثالی خواهد شد در کتابهای تاریخ همه ی دنیا. چون مثال دیگری در این زمینه نخواهند یافت!

2

می خوام بدونم چطوری "نمی تواند آن را نادیده بگیرد". یعنی اگه نادیده بگیره چی میشه؟ فکر نمی کنم هیچ دولت در طول تاریخ انقدر احمق بوده باشه که بخواد این موضوع رو امتحان کنه. معمولا سیاست مدارها به زرنگی شهرت دارن و تخصصشون در جهت دادن به افکار عمومیه تا به مقصودشون برسن.( حالا این مقصود می تونه بد باشه یا خوب، این جمله ی من درباره سیاست مدارها بار منفی نداشت ) این روزا ما زیر پرچم دولتی زندگی می کنیم که تمام علومی رو که برای اداره ی بهتر جامعه به وجود اومدن رو داره امتحان می کنه. امتحان به این معنی که داره تست می کنه تا ببینه که اگه بهشون اهمیت نده چه اتفاقی میوفته. جواب این سوال سرنوشت ما رو تایین خواهد کرد و سرنوشت ما مثالی میشه برای کتابهای تاریخ تا یا روند فروپاشی یک جامعه رو از لحاظ فرهنگی و اقتصادی، خارج از نظریه ها به صورت کاملا واقعی توی کتاباشون داشته باشن و یا اینکه بنویسن چطوری یک ملت در مقابل افول فرهنگی، سیاسی و اقتصادی مقاومت کرد و تونست خودشو سر پا نگه داره.

پ.ن: دارم تست می کنم تا ببینم با چه فرمی بنویسم بهتره. اگه نظری در اینباره دارین لطفا در قسمت کانتها قید کنین. کلا نظر خودم روی دومیه.